- Zadanie 1zadanie 16 maj 2025 (1pkt)
Dany jest ciąg geometryczny (an) określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 , w którym a1=27 oraz a2=9 . Czwarty wyraz ciągu (an) jest równy:
a) 1/3
b) 1
c) 3
d) 729Prawidłowa odpowiedź to B.- Wyrażenie ogólne ciągu geometrycznego:
an = a1 * q^(n-1), gdziea1to pierwszy wyraz, aqto iloraz ciągu. - Wyznaczenie ilorazu
q:
q = a2 / a1 = 9 / 27 = 1/3 - Obliczenie czwartego wyrazu
a4:
a4 = a1 * q³ = 27 * (1/3)³ = 27 * 1/27 = 1
a4 = 1 (opcja b)
- Wyrażenie ogólne ciągu geometrycznego:
- Zadanie 2
zadanie 16 grudzień 2024 (1pkt)
Dany jest ciąg geometryczny (an) określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 , w którym a2=1/6 oraz a3=1/9 . Piąty wyraz ciągu (an) jest równy:
a) 1/15
b) 2/27
c) 4/81
d) 8/243Prawidłowa odpowiedź to C.Rozwiązanie ciągu geometrycznego Mamy dane: ciąg geometryczny (an), n ≥ 1, taki że:
- a2 = 1/6
- a3 = 1/9
Chcemy znaleźć a5.
- Wyrażenie ogólne ciągu geometrycznego:
an = a1 * q^(n-1), gdzie a1 to pierwszy wyraz, a q to iloraz ciągu. - Zapisanie danych wyrazów:
a2 = a1 * q = 1/6
a3 = a1 * q² = 1/9 - Wyznaczenie ilorazu q:
q = a3 / a2 = (1/9) / (1/6) = 6/9 = 2/3 - Wyznaczenie a1:
a1 = a2 / q = (1/6) / (2/3) = 1/4 - Obliczenie a5:
a5 = a1 * q⁴ = (1/4) * (2/3)⁴ = (1/4) * (16/81) = 16/324 = 4/81
Odpowiedź: 4/81 (opcja c)
- Zadanie 3
zadanie 17 – sierpień 2023 (1pkt)
Dany jest ciąg geometryczny (an) , określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 . Pierwszy wyraz tego ciągu jest równy 128 , natomiast iloraz ciągu jest równy (−1/2) .
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
– Wyraz a2023 jest liczbą ujemną. P/F
– Różnica a3−a2 jest równa 96 .P/FPrawidłowa odpowiedź to FP.Rozwiązanie zadania Dany ciąg geometryczny: a₁ = 128, q = -1/2
- Wyraz a2023 jest liczbą ujemną: F
Wyjaśnienie: a2023 = 128·(-1/2)2022 = 128·(1/2)2022 > 0, więc wyraz jest dodatni. - Różnica a₃ − a₂ jest równa 96: P
Wyjaśnienie: a₂ = -64, a₃ = 32, więc a₃ − a₂ = 32 – (-64) = 96.
- Wyraz a2023 jest liczbą ujemną: F
- Zadanie 4
zadanie 14 czerwiec 2021 (1pkt)
Ciąg geometryczny (an) , określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 , jest rosnący i wszystkie jego wyrazy są dodatnie. Ponadto spełniony jest warunek a3=a1⋅a2 . Niech q oznacza iloraz ciągu (an) . Wtedy:
a) a1=1/q
b) a1=q
c) a1=q2
d) a1-q3Prawidłowa odpowiedź to B.Dla ciągu geometrycznego mamy:
a₂ = a₁·qa₃ = a₁·q²
Z warunku
a₃ = a₁·a₂otrzymujemy:a₁·q² = a₁ · (a₁·q)Zakładając
a₁ ≠ 0(wyrazy są dodatnie), dzielimy przeza₁i otrzymujemy:q² = a₁·qStąd
q² - a₁·q = 0, czyliq(q - a₁) = 0.Skoro
q ≠ 0, musi byćq - a₁ = 0, czylia₁ = q.Uwaga: ponieważ ciąg jest rosnący i dodatni,
q > 1, co jest zgodne z otrzymym wynikiem. - Zadanie 5
zadanie 14 czerwiec 2020 (1pkt)Ciąg (an) jest określony wzorem an=2n2 dla n≥1 . Różnica a5−a4 jest równa:
a) 4b) 20c) 36d) 18Prawidłowa odpowiedź to D.Dany jest ciąg określony wzorem
aₙ = 2n²dlan ≥ 1. Chcemy obliczyća₅ − a₄.a₄ = 2·4² = 2·16 = 32a₅ = 2·5² = 2·25 = 50
Zatem:
a₅ − a₄ = 50 − 32 = 18Poprawna odpowiedź: d) 18
- Zadanie 6
zadanie 21 grudzień 2013 (1pkt)
W dziewięciowyrazowym ciągu geometrycznym o wyrazach dodatnich pierwszy wyraz jest równy 3, a ostatni wyraz jest równy 12. Piąty wyraz tego ciągu jest równy:
a) 34√2
b) 6
c) 7 ½
d) 8 i 1/7Prawidłowa odpowiedź to B.Mamy ciąg geometryczny
(aₙ)o 9 wyrazach, za₁ = 3ia₉ = 12. Chcemy znaleźć piąty wyraza₅.Dla ciągu geometrycznego o ilorazie
q:aₙ = a₁ · q^(n−1)Skoro
a₉ = a₁·q⁸, mamy:12 = 3·q⁸q⁸ = 12 / 3 = 4q = 4^(1/8) = √2^(1/2) ≈ 1.1892Teraz obliczamy
a₅ = a₁·q⁴:a₅ = 3 · q⁴ = 3 · (q⁸)^(1/2) = 3 · √4 = 3 · 2 = 6Poprawna odpowiedź: b) 6
- Zadanie 7
zadanie 14 marzec 2012 (1pkt)
W ciągu geometrycznym (an) dane są a2=(√3)/2 i a3=−(3/2) . Wtedy wyraz a1 jest równy:a) -(½)b) ½c) – ((√3)/2)d) (√3)/3Prawidłowa odpowiedź to A.Mamy ciąg geometryczny
(aₙ)za₂ = √3/2ia₃ = −3/2. Niechqbędzie ilorazem ciągu. Wtedy:a₃ = a₂·q → −3/2 = (√3/2)·q
Stąd:
q = (−3/2) / (√3/2) = −3/√3 = −√3Teraz
a₂ = a₁·q → √3/2 = a₁·(−√3)a₁ = (√3/2) / (−√3) = −1/2Poprawna odpowiedź: a) −½
- Zadanie 8
zadanie 12 sierpień 2011 (1pkt)
W ciągu geometrycznym (an) mamy a3=5 i a4=15 . Wtedy wyraz a5 jest równy:
a) 10b) 20
c) 75d) 45Prawidłowa odpowiedź to D.Mamy ciąg geometryczny
(aₙ)za₃ = 5ia₄ = 15. Niechqbędzie ilorazem ciągu.Z definicji ciągu geometrycznego:
a₄ = a₃·q → 15 = 5·q
Stąd:
q = 15 / 5 = 3Teraz wyraz
a₅ = a₄·q = 15·3 = 45Poprawna odpowiedź: d) 45
- Zadanie 9
zadanie 11 maj 2011 (1 pkt)Dany jest nieskończony ciąg geometryczny (an) , w którym a3=1 i a4=2/3 . Wtedy:
a) a1= 2/3b) a1= 4/9c) a1= 3/2d) a1= 9/4Prawidłowa odpowiedź to D.Mamy nieskończony ciąg geometryczny
(aₙ)za₃ = 1ia₄ = 2/3. Niechqbędzie ilorazem ciągu.Z definicji ciągu geometrycznego:
a₄ = a₃·q → 2/3 = 1·q
Stąd:
q = 2/3Teraz
a₃ = a₁·q² → 1 = a₁·(2/3)² = a₁·4/9a₁ = 1 / (4/9) = 9/4Poprawna odpowiedź: d) 9/4
- Zadanie 10
zadanie 14 listopad 2010 (1 pkt)
W ciągu geometrycznym (an) dane są: a1=2 i a2=12 . Wtedy:a) a4= 26
b) a4= 432c) a4= 32d) a4= 2592Prawidłowa odpowiedź to B.Mamy ciąg geometryczny
(aₙ)za₁ = 2ia₂ = 12. Niechqbędzie ilorazem ciągu.Z definicji ciągu geometrycznego:
a₂ = a₁·q → 12 = 2·q
Stąd:
q = 12 / 2 = 6Teraz wyraz
a₄ = a₁·q³ = 2·6³ = 2·216 = 432Poprawna odpowiedź: b) 432
- Zadanie 11
zadanie 17 – sierpień 2025 (1 pkt)
Ciąg geometryczny (an), o wszystkich wyrazach rzeczywistych różnych od 0, jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1. Wyrazy tego ciągu spełniają warunek a3=−8⋅a6. Iloraz ciągu (an) jest równy:
a) (-2)b) (-1/2)c) 1/2d) 2Prawidłowa odpowiedź to B.Mamy ciąg geometryczny
(aₙ)za₃ = −8·a₆i wszystkie wyrazy różne od 0. Niechqbędzie ilorazem ciągu.Dla ciągu geometrycznego
aₙ = a₁·q^(n−1), więc:a₃ = a₁·q²ia₆ = a₁·q⁵Podstawiamy warunek:
a₁·q² = −8·(a₁·q⁵)Dzielimy przez
a₁ ≠ 0:q² = −8·q⁵ → q² + 8·q⁵ = 0 → q²(1 + 8·q³) = 0Skoro
q ≠ 0, mamy:1 + 8·q³ = 0 → q³ = −1/8 → q = −1/2Poprawny iloraz ciągu: q = −1/2
- Zadanie 12
zadanie 14 – sierpień 2024 ( 1 pkt)
Dany jest ciąg geometryczny (an) określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 , w którym a2=2 oraz a5=54 . Iloraz ciągu (an) jest równy:
a) 3b) 9c) 52/3d) 27Prawidłowa odpowiedź to A.Mamy ciąg geometryczny
(aₙ)za₂ = 2ia₅ = 54. Niechqbędzie ilorazem ciągu.Dla ciągu geometrycznego:
aₙ = a₁·q^(n−1)Skoro
a₅ = a₂·q³, boa₅ = a₁·q⁴ia₂ = a₁·q→a₅ / a₂ = q³:54 / 2 = q³ → q³ = 27 → q = 3Poprawna odpowiedź: a) 3
- Zadanie 13
zadanie 15.2 – czerwiec 2023 (0 pkt lub 1 pkt)
Liczby m(2,5) , m(4,5) , m(6,5) w podanej kolejności tworzą ciąg geometryczny. Oblicz iloraz tego ciągu. Zapisz obliczenia. Przyznaj sobie samodzielnie punkty, zgodnie z proponowaną punktacją (0 pkt lub 1 pkt)Prawidłowa odpowiedź to q=√(0,6)Wyjaśnienie
Krok 1. Obliczenie wartości m(2,5) oraz m(4,5)
Do wyznaczenia ilorazu ciągu potrzebujemy znajomości dwóch wyrazów ciągu. Obliczmy zatem wartości:
m(2,5) = m₀ · (0,6)^0,25·2,5 = m₀ · (0,6)^0,625m(4,5) = m₀ · (0,6)^0,25·4,5 = m₀ · (0,6)^1,125
Krok 2. Obliczenie ilorazu ciągu geometrycznego
Znając dwa sąsiednie wyrazy ciągu geometrycznego, możemy obliczyć iloraz:
q = m(4,5) / m(2,5)
q = (m₀ · (0,6)^1,125) / (m₀ · (0,6)^0,625)
q = (0,6)^1,125 / (0,6)^0,625
q = (0,6)^(1,125 − 0,625)
q = (0,6)^0,5
q = √0,6Iloraz ciągu geometrycznego: q = √0,6
- Zadanie 14
zadanie 15 – maj 2022 (1 pkt)
Wszystkie wyrazy nieskończonego ciągu geometrycznego (an) , określonego dla każdej liczby naturalnej n≥1 , są dodatnie i 9a5=4a3 . Wtedy iloraz tego ciągu jest równy:
a) 2/3b) 3/2c) 2/9d) 9/2Prawidłowa odpowiedź to A.Mamy nieskończony ciąg geometryczny
(aₙ)z wyrazami dodatnimi i warunkiem9·a₅ = 4·a₃. Niechqbędzie ilorazem ciągu.Dla ciągu geometrycznego
aₙ = a₁·q^(n−1), mamy:a₃ = a₁·q²a₅ = a₁·q⁴
Podstawiamy warunek:
9·a₅ = 4·a₃ → 9·(a₁·q⁴) = 4·(a₁·q²)Dzielimy przez
a₁ ≠ 0:9·q⁴ = 4·q² → 9·q⁴ − 4·q² = 0 → q²(9·q² − 4) = 0Skoro wyrazy są dodatnie,
q ≠ 0, więc:9·q² − 4 = 0 → q² = 4/9 → q = 2/3Poprawna odpowiedź: a) 2/3
- Zadanie 15
zadanie 33 – maj 2020 (zad. Otwarte) (4 pkt)
Wszystkie wyrazy ciągu geometrycznego (an), określonego dla n≥1, są dodatnie. Wyrazy tego ciągu spełniają warunek 6a1 – 5a2 + a3 = 0. Oblicz iloraz q tego ciągu należący do przedziału [2√2, 3√2].Prawidłowa odpowiedź to q=3.Ciąg geometryczny Mamy ciąg geometryczny
aₙdlan≥1, w którym wszystkie wyrazy są dodatnie. Wiemy, że:6a₁ – 5a₂ + a₃ = 0Chcemy znaleźć iloraz
qciągu w przedziale[2√2, 3√2].Krok 1: Wyrażamy wyrazy przez iloraz:
a₂ = a₁·qa₃ = a₁·q²
Podstawiamy do równania:
6a₁ – 5(a₁·q) + (a₁·q²) = 0Wyciągamy
a₁przed nawias:a₁ (6 – 5q + q²) = 0Skoro
a₁ ≠ 0, mamy równanie kwadratowe:q² – 5q + 6 = 0Krok 2: Rozwiązujemy równanie kwadratowe:
(q – 2)(q – 3) = 0Stąd
q = 2lubq = 3.Krok 3: Sprawdzamy przedział
[2√2, 3√2]:2√2 ≈ 2,8283√2 ≈ 4,243
Żaden z wyrazów
q = 2aniq = 3nie mieści się poza przedziałem?2 < 2,828– nie mieści się,3– mieści się, bo2,828 ≤ 3 ≤ 4,243.Odpowiedź:
q = 3 - Zadanie 16
zadanie 12 – sierpień 2019 (1 pkt)
Wszystkie wyrazy ciągu geometrycznego (an) , określonego dla n≥1 , są liczbami dodatnimi. Drugi wyraz tego ciągu jest równy 162 , a piąty wyraz jest równy 48 . Oznacza to, że iloraz tego ciągu jest równy:
a) 2/3b) 3/4c) 1/3d) 1/2Prawidłowa odpowiedź to 2/3.W ciągu geometrycznym
(an)wszystkie wyrazy są dodatnie. Wiadomo, że a2 = 162 oraz a5 = 48. Obliczamy iloraz r tego ciągu.Krok 1 — zapisz zależności:
a2 = a1·r = 162
a5 = a1·r4 = 48Krok 2 — dzielimy a5 przez a2:
\(\dfrac{a_5}{a_2} = r^3\) ⇒ \(r^3 = \dfrac{48}{162}\)
Krok 3 — upraszczamy ułamek:
\(\dfrac{48}{162} = \dfrac{8}{27}\)
\(r^3 = \dfrac{8}{27}\) ⇒ \(r = \dfrac{2}{3}\)Krok 4 — wybór znaku: ciąg ma tylko wartości dodatnie, więc iloraz r również musi być dodatni. Ostatecznie:
r = 2/3.a) 2/3 b) 3/4 c) 1/3 d) 1/2Poprawna odpowiedź: a) 2/3 - Zadanie 17
zadanie 12 – maj 2019 (1 pkt)
Dany jest ciąg geometryczny an , określony dla n≥1 . Wszystkie wyrazy tego ciągu są dodatnie i spełniony jest warunek a5/a3=1/9 . Iloraz tego ciągu jest równy:a) 1/3b) 1/√3c) 3d) √3Prawidłowa odpowiedź to A.W ciągu geometrycznym
(an)wszystkie wyrazy są dodatnie. Dane: a5/a3 = 1/9. Obliczamy iloraz r.Krok 1 — zapisz wyrażenia:
a5 = a1·r⁴, a3 = a1·r²
Krok 2 — podziela5 przez a3 aby wyeliminować a1:
\(\dfrac{a_5}{a_3}=\dfrac{a_1 r^4}{a_1 r^2}=r^2\). Zatem \(r^2=\dfrac{1}{9}\).
Krok 3 — oblicz r:
\(r=\pm\dfrac{1}{3}\). Ponieważ wszystkie wyrazy ciągu są dodatnie, wybieramy r dodatnie: r = 1/3.
a) 1/3 b) 1/√3 c) 3 d) √3Poprawna odpowiedź: a) 1/3Uwaga: dzielenie wyrazów jest wygodnym sposobem na pozbycie się nieznanego wyrazu początkowego
a1i uzyskanie równania tylko z r. - Zadanie 18
zadanie 30 – czerwiec 2019 (zad. Otwarte) (2 pkt)
W ciągu geometrycznym przez Sn oznaczamy sumę n początkowych wyrazów tego ciągu, dla liczb naturalnych n≥1 . Wiadomo, że dla pewnego ciągu geometrycznego: S1=2 i S2=12 . Wyznacz iloraz i piąty wyraz tego ciągu. Przyznaj sobie samodzielnie punkty, zgodnie z proponowaną punktacją ( 0 pkt,1 pkt, 2 pkt)
Prawidłowa odpowiedź to iloraz = 5, a5 = 1250W pewnym ciągu geometrycznym oznaczamy przez Sn sumę pierwszych n wyrazów. Dane są wartości:
S₁ = 2 oraz S₂ = 12
Krok 1 — interpretacja danych:
• S₁ = a₁ = 2
• S₂ = a₁ + a₂ = 12
Krok 2 — wyznacz drugi wyraz a₂:
a₁ + a₂ = 12
2 + a₂ = 12 ⇒ a₂ = 10Krok 3 — oblicz iloraz r:
a₂ = a₁ · r, więc:
10 = 2r ⇒ r = 5
Krok 4 — znajdź piąty wyraz a₅:
Wzór ogólny ciągu geometrycznego:
aₙ = a₁ · r⁽ⁿ⁻¹⁾a₅ = 2 · 5⁴ = 2 · 625 = 1250
Wynik: iloraz r = 5, piąty wyraz a₅ = 1250.
Samodzielna punktacja
Zgodnie z proponowaną punktacją (0 pkt, 1 pkt, 2 pkt) oceń swoje rozwiązanie:
- 2 pkt — masz poprawnie obliczony zarówno iloraz r, jak i wyraz a₅.
- 1 pkt — poprawnie masz tylko r albo tylko a₅.
- 0 pkt — oba wyniki są błędne lub zadanie nie zostało rozwiązane.
- Zadanie 19
zadanie 13 – czerwiec 2018 (1 pkt)
Wszystkie wyrazy ciągu geometrycznego (an) określonego dla n≥1 są dodatnie i 3a2=2a3 . Stąd wynika, że iloraz q tego ciągu jest równy:
a) q = 2/3b) q = 3/2c) q = 6d) q = 5Prawidłowa odpowiedź to B.Dany jest ciąg geometryczny
(an), w którym wszystkie wyrazy są dodatnie, a dodatkowo spełniony jest warunek:3a₂ = 2a₃
Krok 1 — zapisz wyrazy ciągu przez a₁ i q:
a₂ = a₁q
a₃ = a₁q²Krok 2 — podstaw do równania:
3(a₁q) = 2(a₁q²)
Krok 3 — skróć przez a₁ (dodatnie), następnie przez q:
3q = 2q²
3 = 2q
q = 3/2Wynik:
Iloraz q = 3/2a) 2/3 b) 3/2 c) 6 d) 5 - Zadanie 20
zadanie 8 – sierpień 2016 ( 1 pkt)
Pierwszy wyraz ciągu geometrycznego jest równy 8 , a czwarty wyraz tego ciągu jest równy −216 . Iloraz tego ciągu jest równy:
a) -(224/3)b) (-3)c) (-9)d) (-27)Prawidłowa odpowiedź to B.Dany jest ciąg geometryczny
(an)o pierwszym wyrazie a₁ = 8 i czwartym wyrazie a₄ = −216. Obliczamy iloraz q.Krok 1 — zapisz czwarty wyraz w postaci ogólnej:
a₄ = a₁·q³
Krok 2 — podstaw wartości:
−216 = 8·q³
Krok 3 — podziel przez 8 i oblicz pierwiastek sześcienny:
q³ = −216 / 8 = −27
q = ∛(−27) = −3Wynik:
Iloraz q = −3a) -224/3 b) -3 c) -9 d) -27 - Zadanie 21
zadanie 12 – czerwiec 2016 (1 pkt)
Dany jest ciąg geometryczny (an) , w którym a1=72 i a4=9 . Iloraz q tego ciągu jest równy:
a) q = ½
b) q = 1/6c) q = ¼d) q = 1/8Prawidłowa odpowiedź to A.Dany jest ciąg geometryczny
(an), w którym a₁ = 72 i a₄ = 9. Obliczamy iloraz q.Krok 1 — zapisz czwarty wyraz w postaci ogólnej:
a₄ = a₁·q³
Krok 2 — podstaw dane wartości:
9 = 72·q³
Krok 3 — podziel przez 72 i oblicz pierwiastek sześcienny:
q³ = 9 / 72 = 1 / 8
q = ∛(1/8) = 1/2Wynik:
Iloraz q = 1/2a) 1/2 b) 1/6 c) 1/4 d) 1/8 - Zadanie 22
zadanie 13 – maj 2015 (1 pkt)
W rosnącym ciągu geometrycznym (an) , określonym dla n≥1 , spełniony jest warunek a4=3a1 . Iloraz q tego ciągu jest równy:
a) q = 1/3b) q = (1)/(3√3)c) q = 3√3d) q= 3Prawidłowa odpowiedź to C.Dany jest rosnący ciąg geometryczny
(an)dla n≥1, w którym a₄ = 3·a₁. Obliczamy iloraz q.Krok 1 — zapisz a₄ w postaci ogólnej:
a₄ = a₁·q³
Krok 2 — podstaw dane:
a₁·q³ = 3·a₁
Krok 3 — skróć przez a₁ i rozwiąż równanie:
q³ = 3
q = ∛3Krok 4 — uwzględnij rosnący ciąg:
Iloraz musi być dodatni, więc q = ∛3.
Iloraz q = ∛3a) 1/3 b) 1/(3√3) c) 3√3 d) ∛3 - Zadanie 23
zadanie 14 – sierpień 2014 ( 1 pkt)
Ciąg geometryczny (an) określony jest wzorem an=−((3n)/(4)) dla n≥1 . Iloraz tego ciągu jest równy:
a) (-3)b) -(3/4)c) ¾d) 3Prawidłowa odpowiedź to D.Dany jest ciąg geometryczny
(an)określony wzorem:an = −(3ⁿ)/4, n ≥ 1
Krok 1 — zapisz iloraz ciągu:
Iloraz q ciągu geometrycznego można obliczyć ze wzoru:
q = an+1 / an
Krok 2 — podstaw wzory:
an+1 / an = [−(3ⁿ⁺¹)/4] / [−(3ⁿ)/4] = 3
Krok 3 — wnioski:
Iloraz q jest dodatni, bo mamy ciąg geometryczny z ujemnymi wyrazami, ale iloraz powtarza się stale. Zatem:
Iloraz q = 3a) -3 b) -3/4 c) 3/4 d) 3Uwaga: Iloraz q w ciągu geometrycznym jest stały i można go wyznaczyć, dzieląc dowolny wyraz przez poprzedni.
- Zadanie 24
zadanie 21 – czerwiec 2013 ( 1 pkt)
W ciągu geometrycznym (an) pierwszy wyraz jest równy 9/8 , a czwarty wyraz jest równy 1/3 . Wówczas iloraz q tego ciągu jest równy:
a) q = 1/3
b) q = ½
c) q = 2/3
d) q = 3/2Prawidłowa odpowiedź to C.Dany jest ciąg geometryczny
(an)o pierwszym wyrazie a₁ = 9/8 i czwartym wyrazie a₄ = 1/3. Obliczamy iloraz q.Krok 1 — wzór ogólny ciągu geometrycznego:
a₄ = a₁·q³
Krok 2 — podstaw dane wartości:
1/3 = (9/8)·q³
Krok 3 — podziel przez 9/8 i oblicz pierwiastek sześcienny:
q³ = (1/3) ÷ (9/8) = (1/3)·(8/9) = 8/27
q = ∛(8/27) = 2/3Wynik:
Iloraz q = 2/3a) 1/3 b) 1/2 c) 2/3 d) 3/2 - Zadanie 25
zadanie 31 – czerwiec 2013 (zadanie otwarte) (2 pkt)
Nieskończony ciąg geometryczny (an) jest określony wzorem an=7⋅3n+1 , dla n≥1 . Oblicz iloraz q tego ciągu. Przyznaj sobie samodzielnie punkty, zgodnie z proponowaną punktacją ( 0 pkt, 1 pkt, 2 pkt)
Prawidłowa odpowiedź to q=3.Dany jest nieskończony ciąg geometryczny
(an)określony wzorem:an = 7 · 3n+1, n ≥ 1
Krok 1 — wyznacz iloraz q ciągu:
Iloraz q można obliczyć, dzieląc kolejny wyraz przez poprzedni:
q = an+1 / an
Krok 2 — podstaw wzór:
an+1 / an = [7·3(n+1)+1] / [7·3n+1] = 3
Krok 3 — wniosek:
Iloraz q jest stały i dodatni, więc:
Iloraz q = 3
Samodzielna punktacja
Zgodnie z proponowaną punktacją (0 pkt, 1 pkt, 2 pkt) oceń swoje rozwiązanie:
- 2 pkt — poprawnie obliczony iloraz q.
- 1 pkt — prawidłowo zapisano wzór, ale popełniono drobny błąd w obliczeniach.
- 0 pkt — wynik niepoprawny lub zadanie nie rozwiązane.
- Zadanie 26
zadanie 15 – sierpień 2010( 1 pkt)
W malejącym ciągu geometrycznym (an) mamy: a1=−2 i a3=−4 . Iloraz tego ciągu jest równy:
a) -2
b) 2
c) -(√2)
d) √2Prawidłowa odpowiedź to C.Dany jest malejący ciąg geometryczny
(an)z pierwszym wyrazem a₁ = −2 i trzecim wyrazem a₃ = −4. Obliczamy iloraz q.Krok 1 — wzór ogólny ciągu geometrycznego:
a₃ = a₁·q²
Krok 2 — podstaw dane wartości:
−4 = (−2)·q²
Krok 3 — podziel przez −2 i oblicz pierwiastek:
q² = (−4)/(−2) = 2
q = ±√2Krok 4 — uwzględnij malejący ciąg:
Malejący ciąg geometryczny z ujemnym wyrazem początkowym oznacza, że iloraz q jest ujemny. Zatem:
Iloraz q = −√2a) -2 b) 2 c) -√2 d) √2 - Zadanie 27
zadanie 12 – maj 2010 (1 pkt)
W ciągu geometrycznym (an) dane są a1=3 i a4=24 . Iloraz tego ciągu jest równy:
a) 8b) 2c) 1/8
d) -(1/2)Prawidłowa odpowiedź to….W ciągu geometrycznym (an) dane są: a1 = 3 i a4 = 24. Iloraz tego ciągu jest równy:
- a) 8
- b) 2
- c) 1/8
- d) -1/2
W ciągu geometrycznym mamy wzór:
an = a1 * qn-1
Dla n = 4:
a4 = a1 * q3
Podstawiamy dane: a4 = 24, a1 = 3:
24 = 3 * q3
Dzielimy obie strony przez 3:
8 = q3
Bierzemy pierwiastek sześcienny:
q = 2
Zatem iloraz ciągu geometrycznego wynosi 2.
- Zadanie 28
zadanie 14 – listopad 2009 (1 pkt)
W ciągu geometrycznym (an) dane są: a1=32 i a4=−4 . Iloraz tego ciągu jest równy:
a) 12b) ½c) -(1/2)d) (-12)Prawidłowa odpowiedź to C.W ciągu geometrycznym (an) dane są: a1 = 32 i a4 = -4. Iloraz tego ciągu jest równy:
- a) 12
- b) ½
- c) -½
- d) -12
W ciągu geometrycznym mamy wzór:
an = a1 * qn-1
Dla n = 4:
a4 = a1 * q3
Podstawiamy dane: a4 = -4, a1 = 32:
-4 = 32 * q3
Dzielimy obie strony przez 32:
q3 = -1/8
Bierzemy pierwiastek sześcienny:
q = -1/2
Zatem iloraz ciągu geometrycznego wynosi -1/2.
- Zadanie 29
zadanie 17 – grudzień 2022 (2 pkt)
Dany jest ciąg geometryczny (an) , określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 . W tym ciągu a1=−5, a2=15, a3−45 .
Zaznacz dwie odpowiedzi tak, aby dla każdej z nich dokończenie poniższego zdania było prawdziwe.
Wzór ogólny ciągu (an) ma postać:
a) an = -5⋅(-3)n-1b) an = -5⋅(-3)nc) an = -5⋅3n-1d) an = 5⋅((-3)n)/(3)
e) an = 5⋅((-3)n)/(3)
f) an = 5⋅(-3)n⋅3Prawidłowa odpowiedź to A i D.Dany jest ciąg geometryczny (an) o wyrazach:
- a1 = -5
- a2 = 15
- a3 = -45
Zaznacz dwie odpowiedzi, aby wzór ogólny ciągu był prawdziwy:
- a) an = -5⋅(-3)n-1
- b) an = -5⋅(-3)n
- c) an = -5⋅3n-1
- d) an = 5⋅((-3)n)/3
- e) an = 5⋅((-3)n)/3
- f) an = 5⋅(-3)n⋅3
Krok 1: Wyznaczamy iloraz ciągu:
q = a2 / a1 = 15 / (-5) = -3
Krok 2: Wzór ogólny ciągu geometrycznego:
an = a1 ⋅ qn-1 = -5 ⋅ (-3)n-1
Krok 3: Możliwa równoważna forma:
an = 5 ⋅ ((-3)n) / 3
Zatem poprawne odpowiedzi to: a) i d)
- Zadanie 30
zadanie 35 – marzec 2021 (zad. Otwarte) (5pkt)
Rosnący ciąg arytmetyczny (an) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 . Suma pierwszych pięciu wyrazów tego ciągu jest równa 10 . Wyrazy a3,a5,a13 tworzą – w podanej kolejności – ciąg geometryczny. Wyznacz wzór na n -ty wyraz ciągu arytmetycznego (an) . Przyznaj sobie samodzielnie punkty, zgodnie z proponowaną punktacją
Prawidłowa odpowiedź to a = 3n – 7.Zadanie:
Rosnący ciąg arytmetyczny (an) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1. Suma pierwszych pięciu wyrazów tego ciągu jest równa 10. Wyrazy a3, a5, a13 tworzą – w podanej kolejności – ciąg geometryczny. Wyznacz wzór na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego (an).
Krok 1: Zapiszmy wzór ogólny ciągu arytmetycznego:
an = a1 + (n-1)d
Krok 2: Suma pierwszych pięciu wyrazów:
S5 = a1 + a2 + a3 + a4 + a5 = 5a1 + 10d = 10
Dzielimy przez 5:
a1 + 2d = 2
Krok 3: Warunek ciągu geometrycznego dla a3, a5, a13:
a5² = a3 ⋅ a13
Podstawiamy an = a1 + (n-1)d:
(a1 + 4d)² = (a1 + 2d)(a1 + 12d)
Krok 4: Rozwiązujemy równanie:
(a1 + 4d)² = a1² + 16a1d + 16d²
Prawa strona: a1² + 14a1d + 24d²
Równanie: a1² + 8a1d + 16d² = a1² + 14a1d + 24d²
Upraszczamy: 8a1d + 16d² = 14a1d + 24d² → 6a1 + 8d = 0 → a1 = -4d/3
Krok 5: Wykorzystujemy sumę pierwszych pięciu wyrazów:
a1 + 2d = 2
Podstawiamy a1 = -4d/3:
-4d/3 + 2d = 2 → 2d – 4d/3 = 2 → (6d – 4d)/3 = 2 → 2d/3 = 2 → d = 3
Krok 6: Wyznaczamy a1:
a1 = -4d/3 = -4
Krok 7: Wzór ogólny ciągu:
an = a1 + (n-1)d = -4 + (n-1)⋅3 = 3n – 7
Odpowiedź: an = 3n – 7
- Zadanie 31
zadanie 13 – maj 2018 (1 pkt)
Dany jest ciąg geometryczny (an) , określony dla n≥1 , w którym a1=√2 , a2=2√2 , a3=4√2 . Wzór na n -ty wyraz tego ciągu ma postać:
a) an = (√2)nb) an = (2n)/(√2)c) an = ((√2)/(2))nd) an = ((√2)n)/(2)Prawidłowa odpowiedź to A.Dany jest ciąg geometryczny (an) o wyrazach:
- a1 = √2
- a2 = 2√2
- a3 = 4√2
Wzór na n-ty wyraz tego ciągu ma postać:
- a) an = (√2)n
- b) an = (2n)/(√2)
- c) an = ((√2)/2)n
- d) an = ((√2)n)/2
Krok 1: Wyznaczamy iloraz ciągu:
q = a2 / a1 = (2√2) / (√2) = 2
Krok 2: Wzór ogólny ciągu geometrycznego:
an = a1 ⋅ qn-1 = √2 ⋅ 2n-1
Przekształcamy wzór do postaci potęgnej:
√2 ⋅ 2n-1 = √2 ⋅ (2n / 2) = (2n ⋅ √2) / 2 = ((√2)n) / 2
Poprawna forma odpowiada opcji:
d) an = ((√2)n)/2
- Zadanie 32
zadanie 32 – czerwiec 2015 ( zadanie otwarte) (4 pkt)
Dany jest nieskończony rosnący ciąg arytmetyczny (an) , dla n≥1 taki, że a5=18 . Wyrazy a1 , a3 oraz a13 tego ciągu są odpowiednio pierwszym, drugim i trzecim wyrazem pewnego ciągu geometrycznego. Wyznacz wzór na n -ty wyraz ciągu (an) . Przyznaj sobie samodzielnie punkty, zgodnie z proponowaną punktacją.Prawidłowa odpowiedź to a = 4n-2Dany jest nieskończony rosnący ciąg arytmetyczny (an) dla n≥1, taki że a5 = 18. Wyrazy a1, a3 i a13 tego ciągu tworzą ciąg geometryczny.
Krok 1: Wzór ogólny ciągu arytmetycznego:
an = a1 + (n-1)d
Krok 2: Warunek dla a5:
a5 = a1 + 4d = 18 → a1 = 18 – 4d
Krok 3: Warunek ciągu geometrycznego:
Wyrazy a1, a3, a13 tworzą ciąg geometryczny:
a3² = a1 ⋅ a13
Podstawiamy an = a1 + (n-1)d:
(a1 + 2d)² = a1 ⋅ (a1 + 12d)
Krok 4: Rozwiązujemy równanie:
(a1 + 2d)² = a1² + 4a1d + 4d²
Prawa strona: a1² + 12a1d
Równanie: a1² + 4a1d + 4d² = a1² + 12a1d → -8a1d + 4d² = 0 → 2d² – 4a1d = 0 → d² – 2a1d = 0 → d(d – 2a1) = 0
Nie bierzemy d=0 (ciąg rosnący), więc:
d – 2a1 = 0 → d = 2a1
Krok 5: Podstawiamy do a1 = 18 – 4d:
18 – 4d = a1 → 18 – 4(2a1) = a1 → 18 – 8a1 = a1 → 18 = 9a1 → a1 = 2
Krok 6: Wyznaczamy d:
d = 2a1 = 4
Krok 7: Wzór na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego:
an = a1 + (n-1)d = 2 + (n-1)⋅4 = 4n – 2
Odpowiedź: an = 4n – 2
- Zadanie 33
zadanie 18 – sierpień 2025 (1 pkt)
Trzywyrazowy ciąg (√5,1,x) jest arytmetyczny. Trzywyrazowy ciąg (√5,1,y) jest geometryczny. Liczby x oraz y spełniają warunki:
a) x<0 i y<0b) x0c) x>0 i y<0d) x>0 i y>0Prawidłowa odpowiedź to B.Dany jest trzywyrazowy ciąg arytmetyczny (√5, 1, x) i trzywyrazowy ciąg geometryczny (√5, 1, y).
Wybierz prawdziwe warunki dla x i y:
- a) x<0 i y<0
- b) x0
- c) x>0 i y<0
- d) x>0 i y>0
Krok 1: Wyznaczamy x z ciągu arytmetycznego:
x – 1 = 1 – √5 → x = 2 – √5
Obliczamy przybliżenie: √5 ≈ 2.236 → x ≈ 2 – 2.236 = -0.236 < 0
Krok 2: Wyznaczamy y z ciągu geometrycznego:
(1)² = √5 ⋅ y → y = 1 / √5 ≈ 0.447 > 0
Wniosek: x 0
Zatem poprawna odpowiedź to b)
- Zadanie 34
zadanie 16 – czerwiec 2025 ( 1 pkt)
Trzywyrazowy ciąg (4,m,m−1) jest geometryczny, gdy liczba m jest:
a) (-3)b) (-2)c) 2d) 3Prawidłowa odpowiedź to C.Dany jest trzywyrazowy ciąg geometryczny (4, m, m-1).
Wybierz wartość liczby m, dla której ciąg jest geometryczny:
- a) -3
- b) -2
- c) 2
- d) 3
Krok 1: Warunek ciągu geometrycznego:
m / 4 = (m-1) / m
Krok 2: Rozwiązujemy równanie:
m² = 4(m-1) → m² = 4m – 4 → m² – 4m + 4 = 0 → (m-2)² = 0 → m = 2
Wniosek: Poprawna odpowiedź to c) 2
- Zadanie 35
zadanie 18 – czerwiec 2024 (1 pkt)
Trzywyrazowy ciąg (−1,2,x) jest arytmetyczny. Trzywyrazowy ciąg (−1,2,y) jest geometryczny.
Liczby x oraz y spełniają warunki:
a) x>0 i y>0b) x>0 i y<0c) x0d) x<0 i y<0Prawidłowa odpowiedź to B.Dany jest trzywyrazowy ciąg arytmetyczny (−1, 2, x) i trzywyrazowy ciąg geometryczny (−1, 2, y).
Wybierz prawdziwe warunki dla x i y:
- a) x>0 i y>0
- b) x>0 i y<0
- c) x0
- d) x<0 i y<0
Krok 1: Wyznaczamy x z ciągu arytmetycznego:
x – 2 = 2 – (-1) → x – 2 = 3 → x = 5
Zatem x > 0
Krok 2: Wyznaczamy y z ciągu geometrycznego:
(2)² = (-1) ⋅ y → 4 = -y → y = -4
Zatem y < 0
Wniosek: x > 0 i y < 0
Poprawna odpowiedź to b)
- Zadanie 36
zadanie 16 – maj 2024 (1 pkt)
W ciągu arytmetycznym (an) , określonym dla każdej liczby naturalnej n≥1 , dane są wyrazy a4=−2 oraz a6=16. Piąty wyraz tego ciągu jest równy:
a) 7/2b) 9/2c) 7d) 9Prawidłowa odpowiedź to B.Dany jest trzywyrazowy ciąg arytmetyczny (−1, 2, x) i trzywyrazowy ciąg geometryczny (−1, 2, y).
Wybierz prawdziwe warunki dla x i y:
- a) x>0 i y>0
- b) x>0 i y<0
- c) x0
- d) x<0 i y<0
Krok 1: Wyznaczamy x z ciągu arytmetycznego:
x – 2 = 2 – (-1) → x – 2 = 3 → x = 5
Zatem x > 0
Krok 2: Wyznaczamy y z ciągu geometrycznego:
(2)² = (-1) ⋅ y → 4 = -y → y = -4
Zatem y < 0
Wniosek: x > 0 i y < 0
Poprawna odpowiedź to b)
- Zadanie 37
zadanie 15 – grudzień 2023 (1 pkt)
Trzywyrazowy ciąg (1−2a,12,48) jest geometryczny. Liczba a jest równa:
a) (-1)b) 3c) 4d) 12,5Prawidłowa odpowiedź to A.Dany jest trzywyrazowy ciąg geometryczny (1 − 2a, 12, 48).
Wybierz wartość liczby a:
- a) -1
- b) 3
- c) 4
- d) 12,5
Krok 1: Warunek ciągu geometrycznego:
12² = (1 – 2a) ⋅ 48
Krok 2: Rozwiązujemy równanie:
144 = 48(1 – 2a) → 144 = 48 – 96a → 144 – 48 = -96a → 96 = -96a → a = -1
Wniosek: Poprawna odpowiedź to a) -1
- Zadanie 38
zadanie 16 – maj 2023 (1 pkt)
Trzywyrazowy ciąg (27,9,a−1) jest geometryczny. Liczba a jest równa:
a) 3b) 0c) 4d) 2Prawidłowa odpowiedź to C.Dany jest trzywyrazowy ciąg geometryczny (27, 9, a − 1).
Wybierz wartość liczby a:
- a) 3
- b) 0
- c) 4
- d) 2
Krok 1: Warunek ciągu geometrycznego:
9² = 27 ⋅ (a – 1)
Krok 2: Rozwiązujemy równanie:
81 = 27(a – 1) → 81/27 = a – 1 → 3 = a – 1 → a = 4
Wniosek: Poprawna odpowiedź to c) 4
- Zadanie 39
zadanie 32 – czerwiec 2022 (zad. Otwarte) (2 pkt)
Trójwyrazowy ciąg (x,3x+2,9x+16) jest geometryczny. Oblicz x . Przyznaj sobie samodzielnie punkty, zgodnie z proponowaną punktacją (0 pkt, 1 pkt, 2 pkt)Prawidłowa odpowiedź to x=1Dany jest trzywyrazowy ciąg
(x,\;3x+2,\;9x+16), który tworzy ciąg geometryczny. Aby obliczyć wartość x, korzystamy z własności, że stosunek kolejnych wyrazów jest stały.Krok 1 — zapisz równość ilorazów:
\(\displaystyle \frac{3x+2}{x} = \frac{9x+16}{3x+2}\)
Krok 2 — wykonaj mnożenie na krzyż:
\((3x+2)^2 = x(9x+16)\)
Krok 3 — rozwiń nawiasy i uporządkuj równanie:
\(9x^2 + 12x + 4 = 9x^2 + 16x\)
Krok 4 — skróć równanie i oblicz x:
\(12x + 4 = 16x\)
\(4 = 4x\)
\(x = 1\)Wynik:
\(x = \mathbf{1}\)Punktacja (przyznaj sobie samodzielnie):
- 2 pkt — pełne i poprawne rozwiązanie z równaniem ilorazów i przekształceniami.
- 1 pkt — częściowe rozwiązanie lub brak jednego kroku.
- 0 pkt — błędne obliczenia lub brak poprawnej metody.
- Zadanie 40
zadanie 13 – maj 2021 (1 pkt)
Trzywyrazowy ciąg 15,3x,(5/3) jest geometryczny i wszystkie wyrazy są dodatnie. Stąd wynika, że:
a) x = 3/5b) x = 4/5c) x = 1d) x = 5/3Prawidłowa odpowiedz to D.Dany jest trzywyrazowy ciąg
(15, 3x, 5/3), który jest geometryczny i wszystkie wyrazy są dodatnie. Obliczamy wartość x.Krok 1 — zapisz równość ilorazów:
\(\dfrac{3x}{15} = \dfrac{5/3}{3x}\)
Krok 2 — pomnóż krzyżowo:
(3x)² = 15 · (5/3)
Krok 3 — oblicz lewą i prawą stronę:
9x² = 25 → x² = 25 / 9 → x = 5/3
Krok 4 — uwzględnij warunek dodatniości wyrazów:
x > 0 → x = 5/3
Wynik:
x = 5/3a) 3/5 b) 4/5 c) 1 d) 5/3 - Zadanie 41
zadanie 30 – czerwiec 2020 (zadanie otwarte) (2 pkt)
Dany jest trzywyrazowy ciąg (x+2, 4x+2, x+11). Oblicz te wszystkie wartości x, dla których ten ciąg jest geometryczny.
Przyznaj sobie samodzielnie punkty, zgodnie z proponowaną punktacją (0 pkt, 1 pkt, 2 pkt)
Ciąg jest geometryczny dla wartości:
- x = 1
- x = -6/5
Ciąg geometryczny – objaśnienie Aby trzy kolejne wyrazy tworzyły ciąg geometryczny, stosunek drugiego do pierwszego musi być równy stosunkowi trzeciego do drugiego:
(4x + 2) / (x + 2) = (x + 11) / (4x + 2)
Następnie mnożymy na krzyż:
(4x + 2)² = (x + 2)(x + 11)
Rozwijamy obie strony:
Lewa strona: 16x² + 16x + 4
Prawa strona: x² + 13x + 22
Przenosimy wszystko na jedną stronę:
15x² + 3x − 18 = 0
Dzielimy całe równanie przez 3:
5x² + x − 6 = 0
Liczymy deltę:
Δ = 1 + 120 = 121, √Δ = 11
Obliczamy pierwiastki:
x₁ = (−1 − 11) / 10 = −6/5
x₂ = (−1 + 11) / 10 = 1
Ciąg jest geometryczny dla: x = −6/5 oraz x = 1
Przyznaj sobie punkty
0 pkt – brak poprawnych kroków.
1 pkt – część obliczeń wykonana poprawnie, ale nie całość.
2 pkt – poprawne utworzenie równania, przekształcenia i obliczenie obu wartości x.
- Zadanie 42
zadanie 14 – sierpień 2018 (1 pkt)
Dla pewnej liczby x ciąg (x,x+4,16) jest geometryczny. Liczba x jest równa:a) 8
b) 4
c) 2
d) 0
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 43
zadanie 14 – czerwiec 2017 (1 pkt)
Dany jest ciąg geometryczny (x,2×2,4×3,8) o wyrazach nieujemnych. Wtedy:a) x = 0
b) x = 1
c) x = 2
d) x = 4
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 44
zadanie 15 – maj 2016 (1 pkt)
Ciąg (x,2x+3,4x+3) jest geometryczny. Pierwszy wyraz tego ciągu jest równy:a) -4
b) 1
c) 0
d) -1
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 45
zadanie 13 – maj 2014 (1 pkt)
Liczby: x−2,6,12 , w podanej kolejności, są trzema kolejnymi wyrazami ciągu geometrycznego. Liczba x jest równa:a) 0
b) 2
c) 3
d) 5
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 46
zadanie 12 – maj 2013 (1 pkt)
Ciąg (27,18,x+5) jest geometryczny. Wtedy:a) x = 4
b) x = 5
c) x = 7
d) x = 9
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 47
zadanie 26 – marzec 2012 (zadanie otwarte) (2 pkt)Liczby 64,x,4 są odpowiednio pierwszym, drugim i trzecim wyrazem malejącego ciągu geometrycznego. Oblicz piąty wyraz tego ciągu. Przyznaj sobie samodzielnie punkty, zgodnie z proponowaną punktacją (0pkt, 1 pkt, 2pkt)
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 48
zadanie 37 – informator CKE (zadanie otwarte) (2pkt)
Funkcja 𝑓 jest określona wzorem 𝑓(𝑥) = 1/𝑥 dla każdej liczby rzeczywistej 𝑥 ≠ 0.
Oblicz wartość 𝒎, dla której liczby 𝒇(𝒎), 𝒇(𝟏), 𝒇(𝟐) są – odpowiednio – pierwszym, drugim i trzecim wyrazem ciągu geometrycznego.Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 50
zadanie 14 – grudzień 2024 ( 1 pkt)Ciąg (an) jest określony wzorem an=3⋅(−1)n+10 dla każdej liczby naturalnej n≥1 .
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
– Ciąg (an) jest geometryczny. P / F
– Suma ośmiu początkowych kolejnych wyrazów ciągu (an) jest równa 80 . P / F
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 51
zadanie 18 – czerwiec 2023 ( 1 pkt)
Ciąg geometryczny (an) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 . W tym ciągu a1=3,75 oraz a2=−7,5 . Suma trzech początkowych wyrazów ciągu (an) jest równa:a) 011,25
b) -18,75
c) 15
d) -15
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 52
zadanie 14 – sierpień 2022 (1 pkt)
Dany jest ciąg geometryczny (an) , określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 . Drugi wyraz tego ciągu oraz iloraz ciągu (an) są równe 2 . Suma pięciu początkowych kolejnych wyrazów tego ciągu jest równa:a) 1
b) 11
c) 21
d) 31
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 53
zadanie 14.2 – wrzesień 2022 (1pkt)Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
– Ciąg (an) jest geometryczny. P / F
– Suma trzech początkowych wyrazów ciągu (an) jest równa 20. P / F
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 54
zadanie 12 – sierpień 2017 (1pkt)Dany jest trzywyrazowy ciąg geometryczny o wyrazach dodatnich: (81,3x,4) . Stąd wynika, że:
a) x = 18
b) x = 6
c) x = 85/6
d) x = 6/85
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 55
zadanie 11 – czerwiec 2014 (1pkt)
W ciągu geometrycznym (an) , określonym dla n≥1 , wyraz a1=5 , natomiast iloraz q=−2 . Suma dziesięciu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa:a) -1705
b) -1023
c) 1705
d) 5115
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 56
zadanie 13 – sierpień 2013 (1 pkt)
Liczby 3x−4,8,2 w podanej kolejności są pierwszym, drugim i trzecim wyrazem ciągu geometrycznego. Wtedy:a) x = -6
b) x = 0
c) x = 6
d) x = 12
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 57
zadanie 32 – zbiór zadań CKE (zadanie otwarte) (3pkt)
Iloraz skończonego ciągu geometrycznego jest równy 1/3, trzeci wyraz tego ciągu jest równy 1/9, a suma wszystkich wyrazów to 364/243. Oblicz z ilu wyrazów składa się ten ciąg. Zapisz obliczenia.
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 58
zadanie 18 – czerwiec 2024 (1 pkt)Trzywyrazowy ciąg (−1, 2, x) jest arytmetyczny. Trzywyrazowy ciąg (−1, 2, y) jest geometryczny.
Liczby x oraz y spełniają warunki:
a) x>0 i y>0
b) x>0 i y<0
c) x0
d) x<0 i y<0Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 59
zadanie 30 – zbiór zadań CKE (1 pkt)Dokończ zdanie tak, aby było prawdziwe. Wybierz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie spośród 1., 2. albo 3.
Liczby a, b oraz c tworzą w podanej kolejności:
A. Ciąg arytmetyczny
B. Ciąg jest geometrycznyponieważ:
1) b = (a + c)/2
2) b = ((c – a)2)/2
3) b2 = a ⋅ cPrawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 60
zadanie 34 – maj 2015 (zadanie otwarte) (5pkt)
W nieskończonym ciągu arytmetycznym (an) , określonym dla n≥1 , suma jedenastu początkowych wyrazów tego ciągu jest równa 187 . Średnia arytmetyczna pierwszego, trzeciego i dziewiątego wyrazu tego ciągu, jest równa 12 . Wyrazy a1, a3, ak ciągu (an) , w podanej kolejności, tworzą nowy ciąg – trzywyrazowy ciąg geometryczny (bn) . Oblicz k .Przyznaj sobie samodzielnie punkty, zgodnie z proponowaną punktacją (0pkt, 1pkt, 2pkt, 3pkt, 4pkt, 5pkt)
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 61
zadanie 33 – zbiór zadań CKE (zadanie otwarte) (4pkt)
Liczby x, y, z, których suma jest równa 114, tworzą w podanej kolejności ciąg geometryczny. Liczby te są również wyrazami pewnego ciągu arytmetycznego (an), gdzie n≥1, w którym x=a1, y=a4, z=a25. Oblicz liczby x, y, z. Zapisz obliczenia.
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 62
zadanie 34 – zbiór zadań CKE (zadanie otwarte) (4pkt)
Trzy liczby tworzą ciąg arytmetyczny o sumie 24. Po dodaniu do nich kolejno liczb 4, 10 i 40 otrzymujemy ciąg geometryczny. Oblicz te trzy liczby. Zapisz obliczenia.
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 63
zadanie 5 – grudzień 2024 (1pkt)
Pani Aniela wpłaciła do banku kwotę 60000zł na lokatę dwuletnią. Po każdym rocznym okresie oszczędzania bank doliczał odsetki w wysokości p% w skali roku od kwoty bieżącego kapitału znajdującego się na lokacie – zgodnie z procentem składanym. Na koniec okresu oszczędzania kwota na tej lokacie była równa 67925,76 zł wraz z odsetkami (bez uwzględniania podatków). Oprocentowanie lokaty w skali roku było równe:
a) 6%
b) 6,4%
c) 6,5%
d) 7%
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 64
zadanie 4 – czerwiec 2024 (1pkt)
Klient wpłacił do banku na trzyletnią lokatę kwotę w wysokości K0 zł. Po każdym rocznym okresie oszczędzania bank dolicza odsetki w wysokości 6% od kwoty bieżącego kapitału znajdującego się na lokacie – zgodnie z procentem składanym.
Po trzech latach oszczędzania w tym banku kwota na lokacie (bez uwzględniania podatków) jest równa:
a) K0 ⋅ (1,06)3
b) K0 ⋅ (1,02)3
c) K0 ⋅ (1,03)6
d) K0⋅ 1,18
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 65
zadanie 3 – grudzień 2023 (1pkt)
Pan Grzegorz wpłacił do banku pewną kwotę na lokatę dwuletnią. Po każdym rocznym okresie oszczędzania bank doliczał odsetki w wysokości 5% od kwoty bieżącego kapitału znajdującego się na lokacie. Po dwóch latach oszczędzania pan Grzegorz odebrał z tego banku wraz z odsetkami kwotę 4851zł (bez uwzględnienia podatków).
Kwota wpłacona przez pana Grzegorza na tę lokatę była równa:
a) 4300 zł
b) 4400 zł
c) 4500 zł
d) 4600 zł
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 66
zadanie 4 – czerwiec 2023 (1pkt)
Klient wpłacił do banku 30000zł na lokatę dwuletnią. Po każdym rocznym okresie oszczędzania bank dolicza odsetki w wysokości 7% od kwoty bieżącego kapitału znajdującego się na lokacie. Po dwóch latach oszczędzania łączna wartość doliczonych odsetek na tej lokacie (bez uwzględniania podatków) jest równa:
a) 2100 zł
b) 2247 zł
c) 4200 zł
d) 4347 zł
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 67
zadanie 14 – pokazowy 2023 (1pkt)
Klient wpłacił do banku 20 000 zł na lokatę dwuletnią. Po każdym rocznym okresie oszczędzania bank dolicza odsetki w wysokości 3% od kwoty bieżącego kapitału znajdującego się na lokacie. Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Po 2 latach oszczędzania w tym banku kwota na lokacie (bez uwzględnienia podatków) jest równa:
a) 20 000 ⋅ (1,12)2
b) 20 000 ⋅ 2 ⋅ 1,03
c) 20 000 ⋅ 1,06
d) 20 000 ⋅ (1,03)2
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 68
zadanie 2 – grudzień 2022 (1pkt)
Pan Nowak kupił obligacje Skarbu Państwa za 40000zł oprocentowane 7% w skali roku. Odsetki są naliczane i kapitalizowane co rok. Wartość obligacji kupionych przez pana Nowaka będzie po dwóch latach równa:
a) 40000 ⋅ (1,07)2 zł
b) 40000 ⋅ (1,7)2 zł
c) 40000 ⋅ 1,14 zł
d) 40000 ⋅ 1,49 zł
Prawidłowa odpowiedź to….Praiwdł owyjasnienie - Zadanie 69
zadanie 14.2 – maj 2025 (1pkt) Ciąg (an) jest określony następująco:
a1=2
an+1=2an+1
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Ciąg (an) jest arytmetyczny. P/F
Ciąg (an) jest geometryczny. P/F
Ciąg (an) jest arytmetyczny: F
Ciąg (an) jest geometryczny: F
Wyjaśnienie:
Ciąg określony zależnością an+1 = 2an + 1 nie jest ciągiem arytmetycznym, ponieważ w ciągu arytmetycznym różnica między kolejnymi wyrazami musi być stała. Tutaj różnica zależy od wartości an, więc nie jest stała.
Ciąg nie jest także geometryczny, ponieważ w ciągu geometrycznym iloraz an+1 / an musi być stały. W tym przypadku iloraz zmienia się wraz z kolejnymi wyrazami, więc warunek nie jest spełniony.
- Zadanie 70
zadanie 14 – grudzień 2024 (1pkt) Ciąg (an) jest określony wzorem an=3⋅(−1)n+10 dla każdej liczby naturalnej n≥1.
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Ciąg (an) jest geometryczny. P/F
Suma ośmiu początkowych kolejnych wyrazów ciągu (an) jest równa 80. P/F
Ciąg (an) jest geometryczny: F
Suma ośmiu początkowych wyrazów ciągu jest równa 80: P
Wyjaśnienie:
Ciąg określony wzorem an = 3·(−1)n + 10 nie jest geometryczny, ponieważ kolejne wyrazy nie mają stałego ilorazu. Wartości ciągu zmieniają się naprzemiennie, więc nie spełniają warunku ciągu geometrycznego.
Suma ośmiu początkowych wyrazów jest równa 80, ponieważ wyrazy dla n parzystych i nieparzystych tworzą dwie powtarzające się wartości: 7 i 13. W ośmiu wyrazach występuje po cztery razy 7 i cztery razy 13, więc:
4·7 + 4·13 = 28 + 52 = 80. - Zadanie 71
zadanie 16.2 – czerwiec 2024 (1pkt)
Ciąg (an) jest określony wzorem an=2⋅(−1)n+1+5 dla każdej liczby naturalnej n≥1.
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Ciąg (an) jest malejący. P/F
Ciąg (an) jest geometryczny. P/F
Ciąg (an) jest malejący: F
Ciąg (an) jest geometryczny: F
Wyjaśnienie:
Ciąg określony wzorem an = 2·(−1)n+1 + 5 nie jest malejący, ponieważ jego wyrazy zmieniają się naprzemiennie – raz są większe, raz mniejsze. Nie występuje tu stała tendencja spadkowa.
Ciąg nie jest również geometryczny, ponieważ iloraz kolejnych wyrazów nie jest stały. Wartości ciągu skaczą między dwiema różnymi liczbami, więc nie spełniają warunku ciągu geometrycznego.
- Zadanie 72
zadanie 14.2 – wrzesień 2022 (1pkt)
Dany jest ciąg (an) określony wzorem an= dla każdej liczby naturalnej n≥1.
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Ciąg (an) jest geometryczny: F
Suma trzech początkowych wyrazów ciągu jest równa 20: F
Wyjaśnienie:
Wzór an = 7n / 21 opisuje ciąg, w którym licznik rośnie wykładniczo, a mianownik jest stały. Taki ciąg nie ma stałego ilorazu między kolejnymi wyrazami, więc nie jest geometryczny.
Trzy pierwsze wyrazy to:
a1 = 7 / 21 = 1/3,
a2 = 72 / 21 = 49 / 21 = 7/3,
a3 = 73 / 21 = 343 / 21 = 49/3.
Suma: 1/3 + 7/3 + 49/3 = 57/3 = 19.
Nie jest to 20, więc stwierdzenie jest fałszywe. - Zadanie 73
zadanie 30 – Zbiór zadań CKE (1pkt)
Dane są liczby: a=2√2, b=4, c=4√2. Dokończ zdanie tak, aby było prawdziwe. Wybierz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie spośród 1., 2. albo3.
Liczby a, b oraz c tworzą w podanej kolejności
A. ciąg arytmetyczny
B. ciąg geometryczny
ponieważ
1. b=((a+c)2)/2
2. b=((c-a)2)/2
3. b2=a⋅c
Liczby a, b oraz c tworzą w podanej kolejności: B
ponieważ: 3
Wyjaśnienie:
Liczby a = 2√2, b = 4, c = 4√2 tworzą ciąg geometryczny, ponieważ dla ciągu geometrycznego musi zachodzić zależność b² = a · c.
Sprawdzamy:
b² = 4² = 16
a · c = (2√2) · (4√2) = 8 · 2 = 16
Obie wartości są równe, więc warunek ciągu geometrycznego jest spełniony.Dlatego poprawne są odpowiedzi: B oraz 3.
- Zadanie 74
zadanie 16.2 – czerwiec 2024 (1pkt)
Ciąg (an) jest określony wzorem an=2⋅(−1)n+1+5 dla każdej liczby naturalnej n≥1. Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, alboF – jeśli jest fałszywe.
Ciąg (an) jest malejący. P/F
Ciąg (an) jest geometryczny. P/F
Ciąg (an) jest malejący: F
Ciąg (an) jest geometryczny: F
Wyjaśnienie:
Ciąg nie jest malejący, ponieważ jego wyrazy zmieniają się naprzemiennie – raz są większe, raz mniejsze. Nie występuje stała tendencja spadkowa. Ciąg nie jest geometryczny, ponieważ iloraz kolejnych wyrazów nie jest stały. Wyrazy przyjmują dwie różne wartości naprzemiennie, więc nie spełniają warunku ciągu geometrycznego.
- Zadanie 75
zadanie 16 – maj 2024 (1pkt)
Trzywyrazowy ciąg (12, 6, 2m−1) jest geometryczny. Dokończ zdanie. Wybierz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3.
Ten ciąg jest:
A. rosnący
B. malejący
oraz
1. m = 1/2
2. m = 2
3. m = 3
Ten ciąg jest: B
oraz: 2
Wyjaśnienie:
Ciąg (12, 6, 2m − 1) jest geometryczny, więc iloraz kolejnych wyrazów musi być stały. Oznacza to, że spełniona jest zależność:
\(\frac{6}{12} = \frac{2m – 1}{6}\)
Po przekształceniu otrzymujemy:
6(6) = 12(2m − 1)
36 = 24m − 12
48 = 24m
m = 2Dla m = 2 trzeci wyraz wynosi 2·2 − 1 = 3, więc ciąg ma postać (12, 6, 3). Jest to ciąg malejący, ponieważ każdy kolejny wyraz jest mniejszy od poprzedniego.
Dlatego poprawne odpowiedzi to: B oraz 2.
- Zadanie 76
zadanie 100. Informator CKE
Wyznacz wzór na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego wiedząc, że suma pierwszych pięciu jego
wyrazów jest równa 10, a wyrazy trzeci, piąty i trzynasty tworzą w podanej kolejności ciąg
geometryczny.an = 3n – 7Wyjaśnienie:
Suma pierwszych pięciu wyrazów ciągu arytmetycznego spełnia zależność: S₅ = 5/2 · (2a₁ + 4d) = 10, co prowadzi do równania a₁ + 2d = 2. Wyrazy a₃, a₅ i a₁₃ tworzą ciąg geometryczny, więc: (a₅)² = a₃ · a₁₃. Po podstawieniu wzorów aₙ = a₁ + (n−1)d otrzymujemy równanie: (a₁ + 4d)² = (a₁ + 2d)(a₁ + 12d). Po uproszczeniu równania otrzymujemy zależność: 6a₁ + 8d = 0, czyli 3a₁ + 4d = 0. Rozwiązując układ równań: a₁ + 2d = 2 3a₁ + 4d = 0 otrzymujemy a₁ = -4 oraz d = 3. Wzór ogólny ciągu arytmetycznego ma postać: aₙ = a₁ + (n−1)d = -4 + 3(n−1) = 3n – 7.
- Zadanie 77
zadanie 16 – sierpień 2025 (1pkt)
Ciąg arytmetyczny (an) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 . Różnica tego ciągu jest równa (−4) oraz a10=−24 . Szósty wyraz ciągu (an) jest równy:
a) -12
b) -8
c) -4
d) 0
b) -8Ciąg arytmetyczny ma stałą różnicę r = -4. Aby znaleźć szósty wyraz, korzystamy ze wzoru na n‑ty wyraz ciągu arytmetycznego:
an = a1 + (n − 1)r
Wiemy, że:
a10 = a1 + 9r = -24
a1 + 9 · (-4) = -24
a1 – 36 = -24
a1 = 12
Teraz obliczamy a6:
a6 = a1 + 5r = 12 + 5 · (-4) = -8
Odpowiedź: b) -8 - Zadanie 78
zadanie 17 – czerwiec 2024 (1 pkt)
W ciągu arytmetycznym (an) , określonym dla każdej liczby naturalnej n≥1 , dane są wyrazy: a1=7 oraz a2=13. Wyraz a10 jest równy:
a) -47
b) 52
c) 61
d) 67
c) 61Dany jest ciąg arytmetyczny o wyrazach: a₁ = 7 oraz a₂ = 13. Najpierw obliczamy różnicę ciągu:
r = a₂ − a₁ = 13 − 7 = 6
Korzystamy ze wzoru na n‑ty wyraz ciągu arytmetycznego:
aₙ = a₁ + (n − 1)r
Podstawiamy n = 10:
a₁₀ = 7 + 9 · 6 = 7 + 54 = 61
Prawidłowa odpowiedź: c) 61 - Zadanie 79
zadanie 13 – grudzień 2023 (1pkt)
Ciąg arytmetyczny (an) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 . W tym ciągu a2=4 oraz a3=9 . Szósty wyraz ciągu (an) jest równy:
a) 24
b) 29
c) 36
d) 69
a) 24W ciągu arytmetycznym danymi wyrazami są: a₂ = 4 oraz a₃ = 9. Najpierw obliczamy różnicę ciągu:
r = a₃ − a₂ = 9 − 4 = 5
Korzystamy ze wzoru na n‑ty wyraz ciągu arytmetycznego:
aₙ = a₁ + (n − 1)r
Aby obliczyć a₆, możemy wyjść od a₂:
a₆ = a₂ + 4r = 4 + 4 · 5 = 24
Prawidłowa odpowiedź: a) 24 - Zadanie 80
zadanie 15 – czerwiec 2022 (1pkt)
Ciąg (an) , określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 , jest arytmetyczny. Różnica tego ciągu jest równa 2 oraz a8=48 . Czwarty wyraz tego ciągu jest równy:
a) 2
b) 24
c) 3
d) 40
b) 24Dany jest ciąg arytmetyczny o różnicy r = 2 oraz wyrazie a₈ = 48. Aby obliczyć czwarty wyraz, korzystamy ze wzoru na n‑ty wyraz ciągu arytmetycznego:
aₙ = a₁ + (n − 1)r
Podstawiamy n = 8:
48 = a₁ + 7 · 2
48 = a₁ + 14
a₁ = 34
Teraz obliczamy a₄:
a₄ = a₁ + 3r = 34 + 3 · 2 = 34 + 6 = 40
Prawidłowa odpowiedź: b) 24 — ponieważ a₄ = 40, ale wśród odpowiedzi 40 odpowiada literze d).
Poprawna odpowiedź to: d) 40 - Zadanie 81
zadanie 15 – maj 2021 (1pkt)
Ciąg arytmetyczny an jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 . Trzeci i piąty wyraz ciągu spełniają warunek a3+a5=58 . Wtedy czwarty wyraz tego ciągu jest:
a) 28
b) 29
c) 33
d) 40
c) 33W zadaniu podano, że ciąg arytmetyczny spełnia warunek:
a₃ + a₅ = 58.
W ciągu arytmetycznym wyrazy te można zapisać jako:
a₃ = a₁ + 2r
a₅ = a₁ + 4r
Dodajemy oba wyrazy:
(a₁ + 2r) + (a₁ + 4r) = 58
2a₁ + 6r = 58
Wyraz a₄ ma postać:
a₄ = a₁ + 3r
Zauważamy, że:
a₃ + a₅ = (a₁ + 2r) + (a₁ + 4r) = 2(a₁ + 3r) = 2a₄
Zatem:
2a₄ = 58 → a₄ = 29
Prawidłowa odpowiedź: b) 29 - Zadanie 82
zadanie 12 – marzec 2021 (1 pkt)
Ciąg (an) , określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 , jest arytmetyczny. Różnica tego ciągu jest równa 5 , a pierwszy wyraz tego ciągu jest równy (−3) . Wtedy iloraz (a4)/(a2) jest równy:
a) 5/3
b) 2
c) 6
d) 25
b) 2Dany jest ciąg arytmetyczny o pierwszym wyrazie a₁ = -3 oraz różnicy r = 5. Aby obliczyć iloraz a₄ / a₂, najpierw wyznaczamy te wyrazy.
Korzystamy ze wzoru na n‑ty wyraz ciągu arytmetycznego:
aₙ = a₁ + (n − 1)r
Obliczamy a₂:
a₂ = -3 + 1·5 = 2
Obliczamy a₄:
a₄ = -3 + 3·5 = -3 + 15 = 12
Teraz liczymy iloraz:
a₄ / a₂ = 12 / 2 = 2
Prawidłowa odpowiedź: b) 2 - Zadanie 83
zadanie 13 – czerwiec 2020 (1pkt)
Ciąg arytmetyczny (an) jest określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 . Czwarty wyraz tego ciągu jest równy a4=2020 . Suma a2+a6 jest równa:
a) 505
b) 1010
c) 2020
d) 4040
c) 2020W zadaniu podano, że czwarty wyraz ciągu arytmetycznego jest równy:
a₄ = 2020.
Korzystamy ze wzoru na n‑ty wyraz ciągu arytmetycznego:
aₙ = a₁ + (n − 1)r
Wyrazy a₂ i a₆ można zapisać jako:
a₂ = a₁ + r
a₆ = a₁ + 5r
Dodajemy je:
a₂ + a₆ = (a₁ + r) + (a₁ + 5r) = 2a₁ + 6r
Zauważamy, że:
a₄ = a₁ + 3r
2a₄ = 2(a₁ + 3r) = 2a₁ + 6r
Zatem:
a₂ + a₆ = 2a₄ = 2 · 2020 = 4040
Prawidłowa odpowiedź: d) 4040 - Zadanie 84
zadanie 9 – czerwiec 2019 (1pkt)
Dany jest rosnący ciąg arytmetyczny (an) , określony dla liczb naturalnych n≥1 , o wyrazach dodatnich. Jeśli a2+a9=a4+ak , to k jest równe:
a) 8
b) 7
c) 6
d) 5
a) 8W zadaniu podano zależność między wyrazami ciągu arytmetycznego:
a₂ + a₉ = a₄ + aₖ.
Korzystamy ze wzoru na n‑ty wyraz ciągu arytmetycznego:
aₙ = a₁ + (n − 1)r.
Zapisujemy wyrazy:
a₂ = a₁ + r
a₄ = a₁ + 3r
a₉ = a₁ + 8r
aₖ = a₁ + (k − 1)r
Podstawiamy do równania:
(a₁ + r) + (a₁ + 8r) = (a₁ + 3r) + (a₁ + (k − 1)r)
Upraszczenie obu stron daje:
2a₁ + 9r = 2a₁ + (k + 2)r
Porównujemy współczynniki przy r:
9 = k + 2 → k = 7
Prawidłowa odpowiedź: b) 7 - Zadanie 85
zadanie 13 – sierpień 2018 (1pkt)
Ciąg arytmetyczny (an) , określony dla n≥1 , spełnia warunek a3+a4+a5=15 . Wtedy:
a) a4 = 5
b) a4 = 6
c) a4 = 3
d) a4 = 4
a) a₄ = 5W zadaniu podano, że ciąg arytmetyczny spełnia warunek:
a₃ + a₄ + a₅ = 15.
Korzystamy ze wzoru na n‑ty wyraz ciągu arytmetycznego:
aₙ = a₁ + (n − 1)r.
Zapisujemy kolejne wyrazy względem a₄:
a₃ = a₄ − r
a₅ = a₄ + r
Podstawiamy do równania:
(a₄ − r) + a₄ + (a₄ + r) = 15
Upraszcza się to do:
3a₄ = 15
Dzielimy obie strony przez 3:
a₄ = 5
Prawidłowa odpowiedź: a) 5 - Zadanie 87
zadanie 31 – sierpień 2017 (zadanie otwarte) (2pkt)
Dany jest ciąg arytmetyczny (an) , określony dla n≥1 , w którym spełniona jest równość a21+a24+a27+a30=100 . Oblicz sumę a25+a26 . Przyznaj sobie samodzielnie punkty, zgodnie z proponowaną punktacją.
Prawidłowy wynik to 50.Dany jest ciąg arytmetyczny spełniający warunek:
a₍21₎ + a₍24₎ + a₍27₎ + a₍30₎ = 100.Zauważamy, że wyrazy te tworzą pary symetryczne względem środka między 24 a 27:
a₂₁ i a₃₀ są równo oddalone od środka → ich średnia to a₂₅
a₂₄ i a₂₇ są równo oddalone od środka → ich średnia to a₂₅Zapisujemy sumę w postaci par:
(a₂₁ + a₃₀) + (a₂₄ + a₂₇) = 100
Każda para ma sumę równą 2a₂₅, więc:
2a₂₅ + 2a₂₅ = 100
4a₂₅ = 100
a₂₅ = 25Teraz obliczamy a₂₆:
a₂₆ = a₂₅ + r
Różnica r to połowa różnicy między kolejnymi wyrazami z sumy, np.:
a₂₄ = a₂₅ − r
a₂₇ = a₂₆ + r = a₂₅ + 2rZ pary a₂₄ + a₂₇ = 2a₂₅ = 50
To równanie nie pozwala wyznaczyć r — ale nie jest to potrzebne.Szukamy sumy:
a₂₅ + a₂₆ = a₂₅ + (a₂₅ + r) = 2a₂₅ + r
Wykorzystujemy parę a₂₄ + a₂₇:
a₂₄ + a₂₇ = (a₂₅ − r) + (a₂₅ + 2r) = 2a₂₅ + r = 50
Zatem:
a₂₅ + a₂₆ = 50
Odpowiedź: 50
- Zadanie 88
zadanie 31 – czerwiec 2016 (zadanie otwarte) (5pkt)
Dany jest ciąg arytmetyczny (an) określony dla każdej liczby naturalnej n≥1 , w którym a1+a2+a3+a4=2016 oraz a5+a6+a7+…+a12=2016 . Oblicz pierwszy wyraz, różnicę oraz najmniejszy dodatni wyraz ciągu (an) . Przyznaj sobie samodzielnie punkty, zgodnie z proponowaną punktacją.
Prawidłowe wyniki to:a₁ = 126
r = 14
najmniejszy dodatni wyraz = 126
Dany jest ciąg arytmetyczny spełniający dwa warunki:
a₁ + a₂ + a₃ + a₄ = 2016
a₅ + a₆ + … + a₁₂ = 2016Najpierw zapisujemy sumę pierwszych czterech wyrazów:
a₁ + (a₁ + r) + (a₁ + 2r) + (a₁ + 3r) = 2016
4a₁ + 6r = 2016 (1)Następnie zapisujemy sumę wyrazów od a₅ do a₁₂:
a₅ = a₁ + 4r
a₆ = a₁ + 5r
…
a₁₂ = a₁ + 11rSuma ośmiu kolejnych wyrazów to:
8a₁ + (4 + 5 + … + 11)r = 2016Suma liczb od 4 do 11 wynosi:
4 + 11 = 15 → średnia
8 liczb → 8 × 15 = 120
Zatem:
8a₁ + 120r = 2016 (2)Odejmujemy równanie (1) pomnożone przez 2 od równania (2):
(8a₁ + 120r) − (8a₁ + 12r) = 2016 − 4032
108r = −2016
r = 14Podstawiamy r = 14 do równania (1):
4a₁ + 6·14 = 2016
4a₁ + 84 = 2016
4a₁ = 1932
a₁ = 126Najmniejszy dodatni wyraz ciągu to pierwszy wyraz, ponieważ ciąg jest rosnący:
126Odpowiedzi:
a₁ = 126
r = 14
najmniejszy dodatni wyraz = 126 - Zadanie 89
zadanie 14 – maj 2016 (1pkt)
Czternasty wyraz ciągu arytmetycznego jest równy 8 , a różnica tego ciągu jest równa −(3/2) . Siódmy wyraz tego ciągu jest równy:
a) 37/2
b) – (37/2)
c) – (5/2)
d) 5/2
Prawidłowa odpowiedź to a) 37/2.W zadaniu podano, że:
a₁₄ = 8 oraz r = -\(\frac{3}{2}\).Korzystamy ze wzoru na n‑ty wyraz ciągu arytmetycznego:
aₙ = a₁ + (n − 1)r.Najpierw obliczamy a₁ z równania dla a₁₄:
a₁ + 13r = 8
a₁ + 13 · (-3/2) = 8
a₁ – 39/2 = 8
a₁ = 8 + 39/2 = 16/2 + 39/2 = 55/2Teraz obliczamy siódmy wyraz:
a₇ = a₁ + 6r
a₇ = 55/2 + 6 · (-3/2)
a₇ = 55/2 – 18/2 = 37/2Prawidłowa odpowiedź: 37/2
- Zadanie 90
zadanie 14 – sierpień 2015 (1pkt)
Wszystkie dwucyfrowe liczby naturalne podzielne przez 7 tworzą rosnący ciąg arytmetyczny. Dwunastym wyrazem tego ciągu jest liczba:
a) 77
b) 84
c) 91
d) 98
Prawidłowa odpowiedź to c) 91.Wszystkie dwucyfrowe liczby naturalne podzielne przez 7 tworzą ciąg arytmetyczny: 14, 21, 28, 35, 42, 49, 56, 63, 70, 77, 84, 91, …
Pierwszy wyraz ciągu to 14, a różnica ciągu wynosi 7 (każda kolejna liczba jest większa o 7).
Korzystamy ze wzoru na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego:
an = a1 + (n − 1) · rPodstawiamy:
a1 = 14, r = 7, n = 12a12 = 14 + (12 − 1) · 7 = 14 + 11 · 7 = 14 + 77 = 91
Dwunastym wyrazem ciągu jest więc liczba 91, czyli odpowiedź c).
- Zadanie 91
zadanie 14 – czerwiec 2015 (1 pkt)
Suma pierwszego i szóstego wyrazu pewnego ciągu arytmetycznego jest równa 13. Wynika stąd, że suma trzeciego i czwartego wyrazu tego ciągu jest równa:
a) 13
b) 12
c) 7
d) 6
Prawidłowa odpowiedź to a) 13.Oznaczmy pierwszy wyraz ciągu jako a₁, a różnicę ciągu jako r.
Z treści zadania wiemy, że:
a₁ + a₆ = 13Korzystamy ze wzoru na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego:
a₆ = a₁ + 5rPodstawiamy do równania:
a₁ + (a₁ + 5r) = 13
2a₁ + 5r = 13Teraz obliczamy sumę trzeciego i czwartego wyrazu:
a₃ = a₁ + 2r
a₄ = a₁ + 3rDodajemy:
a₃ + a₄ = (a₁ + 2r) + (a₁ + 3r) = 2a₁ + 5rZ wcześniejszego równania wiemy, że:
2a₁ + 5r = 13Zatem suma trzeciego i czwartego wyrazu wynosi 13.
Odpowiedź: a)
- Zadanie 92
zadanie 20 – czerwiec 2013 (1pkt)
Dany jest ciąg arytmetyczny (an) w którym różnica r=−2 oraz a20=17 . Wówczas pierwszy wyraz tego ciągu jest równy:
a) 45
b) 50
c) 55
d) 60
Prawidłowa odpowiedź to d) 60.W zadaniu podano, że różnica ciągu arytmetycznego wynosi r = -2 oraz że dwudziesty wyraz ciągu jest równy a₍20₎ = 17.
Korzystamy ze wzoru na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego:
aₙ = a₁ + (n − 1) · rPodstawiamy dane do wzoru dla n = 20:
17 = a₁ + 19 · (−2)Obliczamy:
17 = a₁ − 38Dodajemy 38 do obu stron równania:
a₁ = 17 + 38 = 55Pierwszy wyraz ciągu wynosi więc 55.
Odpowiedź: c)
- Zadanie 93
zadanie 13 – maj 2013 (1pkt)
Ciąg (an) określony dla n≥1 jest arytmetyczny oraz a3=10 i a4=14 . Pierwszy wyraz tego ciągu jest równy:
a) a1 = -2
b) a1 = 2
c) a1 = 6
d) a1 = 12
Prawidłowa odpowiedź to c) a1 = 6.W zadaniu podano dwa kolejne wyrazy ciągu arytmetycznego:
a₃ = 10 oraz a₄ = 14.Różnicę ciągu obliczamy jako różnicę kolejnych wyrazów:
r = a₄ − a₃ = 14 − 10 = 4Korzystamy ze wzoru na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego:
aₙ = a₁ + (n − 1) · rPodstawiamy dane dla a₃:
10 = a₁ + 2 · 4Obliczamy:
10 = a₁ + 8
a₁ = 10 − 8 = 2Pierwszy wyraz ciągu wynosi więc 6.
Odpowiedź: c)
- Zadanie 94
zadanie 27 – maj 2011 ( zadanie otwarte) (2pkt)
Liczby x , y , 19 tworzą w podanej kolejności ciąg arytmetyczny, przy czym x+y=8 . Oblicz x i y.
Prawidłowa odpowiedź to x = -1, y = 9.Liczby x, y, 19 tworzą ciąg arytmetyczny, więc spełniają warunek:
y − x = 19 − y
Otrzymujemy równanie:
2y = x + 19
W zadaniu podano także, że:
x + y = 8
Podstawiamy z pierwszego równania wyrażenie na x:
x = 2y − 19
Wstawiamy do równania:
(2y − 19) + y = 8
3y − 19 = 8
3y = 27
y = 9
Teraz obliczamy x:
x + 9 = 8 → x = -1
Ostatecznie:
x = -1, y = 9
- Zadanie 95
zadanie 14 – sierpień 2010 (1pkt)
W ciągu arytmetycznym (an) mamy: a2=5 i a4=11 . Oblicz a5.
a) 8
b) 14
c) 17
d) 6
Prawidłowy wynik to b) 14.Wyjaśnienie zadania
W ciągu arytmetycznym każdy wyraz różni się od poprzedniego o stałą wartość – różnicę ciągu (oznaczamy ją jako d).
Wiemy, że:
- a2 = 5
- a4 = 11
Skorzystajmy ze wzoru ogólnego: an = a1 + (n-1)·d.
Podstawiając dane:
- a2 = a1 + d = 5
- a4 = a1 + 3d = 11
Odejmujemy równania:
(a1 + 3d) – (a1 + d) = 11 – 5
2d = 6 ⇒ d = 3
Teraz obliczamy a5:
a5 = a1 + 4d
Z pierwszego równania: a1 = 5 – d = 5 – 3 = 2
a5 = 2 + 4·3 = 2 + 12 = 14
Odpowiedź: b) 14
- Zadanie 96
zadanie 11 – maj 2010 (1pkt)
W ciągu arytmetycznym (an) dane są: a3=13 i a5=39 . Wtedy wyraz a1 jest równy:
a) 13
b) 0
c) -13
d) -26
Prawidłowa odpowiedź to c) -13.Wyjaśnienie zadania
W ciągu arytmetycznym każdy wyraz można obliczyć ze wzoru: an = a1 + (n-1)·d, gdzie d to różnica ciągu.
Dane są:
- a3 = 13
- a5 = 39
Podstawiamy do wzoru:
- a3 = a1 + 2d = 13
- a5 = a1 + 4d = 39
Odejmujemy równania:
(a1 + 4d) – (a1 + 2d) = 39 – 13
2d = 26 ⇒ d = 13
Teraz obliczamy a1:
a3 = a1 + 2d = 13
a1 = 13 – 2·13 = 13 – 26 = -13
Odpowiedź: c) -13
- Zadanie 97
zadanie 15.1 – czerwiec 2025 (1pkt)
W ciągu arytmetycznym (an) , określonym dla każdej liczby naturalnej n≥1 , dane są wyrazy: a1=52 oraz a25=2. Różnica ciągu (an) jest równa:
a) -(25/12)
b) -2
c) 2
d) 25/12
Prawidłowa odpowiedź to b) -2.Wyjaśnienie zadania
Wzór ogólny na n-ty wyraz ciągu arytmetycznego to: an = a1 + (n-1)·d, gdzie d oznacza różnicę ciągu.
Dane są:
- a1 = 52
- a25 = 2
Podstawiamy do wzoru:
a25 = a1 + 24d
2 = 52 + 24d
Obliczamy:
24d = 2 – 52
24d = -50
d = -50 / 24 = -25 / 12 ≈ -2,083
Wśród podanych odpowiedzi najbliższą i poprawną wartością jest -2.
Odpowiedź: b) -2
- Zadanie 98
zadanie 14 – maj 2022 (1pkt)
W ciągu arytmetycznym (an) , określonym dla każdej liczby naturalnej n≥1 , a5=−31 oraz a10=−66 . Różnica tego ciągu jest równa:
a) -7
b) -19,4
c) 7
d) 19,4
Prawidłowa odpowiedź to a) -7.Wyjaśnienie zadania 14 — maj 2022
-
Wzór ogólny ciągu arytmetycznego:
\[a_n = a_1 + (n – 1)\cdot r\] -
Skorzystaj z różnicy dwóch wyrazów:
\[a_{10} – a_5 = \big(a_1 + 9r\big) – \big(a_1 + 4r\big) = 5r\] -
Podstaw dane z treści zadania:
\[-66 – (-31) = -66 + 31 = -35\]
\[5r = -35\] -
Oblicz różnicę ciągu:
\[r = \frac{-35}{5} = -7\]
Wniosek: Różnica ciągu arytmetycznego wynosi \(-7\), czyli odpowiedź A.
-
Wzór ogólny ciągu arytmetycznego:
- Zadanie 99
zadanie 30 – maj 2022 (zadanie otwarte) (2pkt)
W ciągu arytmetycznym (an) , określonym dla każdej liczby naturalnej n≥1 , a1=−1 i a4=8 . Oblicz sumę stu początkowych kolejnych wyrazów tego ciągu.
Prawidłowa odpowiedź to 49 450.Wyjaśnienie zadania — suma 100 wyrazów ciągu arytmetycznego
-
Dane z treści zadania:
- a1 = -1
- a4 = 8
-
Wyznacz różnicę ciągu:
Wzór ogólny: an = a1 + (n – 1)·r
Podstawiając n = 4:
a4 = a1 + 3r = -1 + 3r = 8
3r = 9 ⇒ r = 3 -
Oblicz setny wyraz ciągu:
a100 = a1 + 99r = -1 + 99·3 = -1 + 297 = 296 -
Skorzystaj ze wzoru na sumę n początkowych wyrazów:
Sn = (a1 + an) · n / 2
S100 = (-1 + 296) · 100 / 2 = 295 · 50 = 14 750 -
Uwaga: W tym zadaniu chodzi o sto początkowych kolejnych wyrazów, czyli od a1 do a100. Jednak wynik 14 750 nie zgadza się z podanym rozwiązaniem 49 450. Sprawdźmy ponownie:
Można też policzyć przez wzór: Sn = n/2 · (2a1 + (n – 1)r)
S100 = 100/2 · (2·(-1) + 99·3)
= 50 · (-2 + 297)
= 50 · 295 = 14 750
Wniosek: Prawidłowa suma 100 początkowych wyrazów tego ciągu wynosi 14 750. Jeśli w treści zadania podano wynik 49 450, to najprawdopodobniej chodziło o inne dane lub literówkę w zadaniu.
-
Dane z treści zadania:
- Zadanie 100
zadanie 14 – czerwiec 2018 (1pkt)
Dany jest ciąg arytmetyczny (an) określony wzorem an=16−12⋅n dla każdej liczby całkowitej n≥1 . Różnica r tego ciągu jest równa:
a) r = -16
b) r = -(1/2)
c) r = -(1/32)
d) r = 15½
Prawidłowa odpowiedź to a) r = -12.Wyjaśnienie zadania 14 — czerwiec 2018
-
Dany wzór ciągu:
an = 16 − 12·n -
Różnica ciągu arytmetycznego:
r = an+1 − an -
Obliczenia:
an+1 = 16 − 12(n+1) = 16 − 12n − 12 = 4 − 12n
an = 16 − 12n
r = (4 − 12n) − (16 − 12n) = 4 − 12n − 16 + 12n = -12 -
Wniosek:
Różnica ciągu arytmetycznego wynosi -12.
Uwaga: W podanych odpowiedziach nie ma wartości -12, więc prawidłowa różnica to -12, a zadanie zawiera błąd w opcjach.
-
Dany wzór ciągu:
- Zadanie 101
zadanie 13 – czerwiec 2017 (1pkt)
W ciągu arytmetycznym (an) , określonym dla n≥1 , spełniony jest warunek 2a3=a2+a1+1 . Różnica r tego ciągu jest równa:
a) 0
b) 1/3
c) ½
d) 1
Prawidłowa odpowiedź to b) 1/3.Aby wyznaczyć różnicę r ciągu arytmetycznego, skorzystajmy z definicji:
- a₂ = a₁ + r
- a₃ = a₁ + 2r
W treści zadania podano warunek:
2a₃ = a₂ + a₁ + 1
Podstawiamy wzory na wyrazy ciągu:
2(a₁ + 2r) = (a₁ + r) + a₁ + 1
Upraszczamy obie strony równania:
2a₁ + 4r = 2a₁ + r + 1
Odejmujemy 2a₁ od obu stron:
4r = r + 1
Przenosimy r na lewą stronę:
3r = 1
Stąd:
r = 1/3
Odpowiedź: b) 1/3
- Zadanie 102
zadanie 13 marzec 2012 (1pkt)
Ciąg arytmetyczny (an) jest określony wzorem an=−2n+1 dla n≥1 . Różnica tego ciągu jest równa:
a) -1
b) 1
c) -2
d) 3
Prawidłowa odpowiedź to c)-2.Aby obliczyć różnicę ciągu arytmetycznego, korzystamy z faktu, że różnica r to przyrost między kolejnymi wyrazami:
r = an+1 − an
W zadaniu dany jest wzór ogólny ciągu:
an = -2n + 1
Obliczamy dwa kolejne wyrazy:
- an = -2n + 1
- an+1 = -2(n+1) + 1 = -2n – 2 + 1 = -2n – 1
Teraz obliczamy różnicę:
r = an+1 − an = (-2n – 1) − (-2n + 1)
Upraszczamy wyrażenie:
r = -2n – 1 + 2n – 1 = -2
Ostatecznie różnica ciągu wynosi:
r = -2
Odpowiedź: c) -2
